Πληροφορίες

Τα Ελληνικά Κελυφωτά Φυστίκια αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία φυστικιών που καλλιεργούνται στο νησί της Αίγινας και είναι γνωστά για την ωραία τους γεύση και όχι μόνο. Τα Ελληνικά Κελυφωτά Φυστίκια, γνωστά και ως κελυφωτά φυστίκια, εκτός από νόστιμα είναι και πλούσια σε πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Το ξηρό κλίμα του νησιού και η ιδιαίτερη μορφολογία του εδάφους ευνοούν την καλλιέργεια της φυστικιάς καθώς και την παραγωγή καρπών υψηλής ποιότητας. Το Ελληνικό Κελυφωτό Φυστίκι διακρίνεται για την εξαιρετική του γεύση και το αξεπέραστο άρωμά του και δίκαια έχει κερδίσει τον τίτλο του καλύτερου φυστικιού παγκοσμίως.

Ελληνικό Κελυφωτό Φυστίκι: Ιστορία

Μέχρι και το τέλος του 19ου αιώνα η προέλευση της φυστικιάς αποτελούσε ένα άλυτο μυστήριο και ένα ερώτημα που πολλοί βοτανικοί της εποχής κλήθηκαν να απαντήσουν. Σύμφωνα με μαρτυρίες Ευρωπαίων Βοτανικών η πατρίδα της φυστικιάς θεωρούνταν η Συρία, η Τουρκία και η Μεσοποταμία. Το 1920-1930 οι συγκεκριμένες θεωρίες αμφισβητήθηκαν από Ρώσους Βοτανικούς, οι οποίοι ανακάλυψαν φιστικιές κατά την επίσκεψή τους στην Κεντρική Ασία σε μεγάλες μη καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Οι απόψεις των τελευταίων είναι και οι επικρατέστερες μέχρι και σήμερα με την Κεντρική Ασία να θεωρείται η πατρίδα της προγενέστερης άγριας φυστικιάς, η οποία μετεξελίχθηκε στην γνωστή σε όλους καλλιεργήσιμη φυστικιά.
Η πρώτη αναφορά στο δέντρο της φυστικιάς στον Ελλαδικό χώρο χρονολογείται ήδη στην εποχή της αρχαίας Ελλάδας. Ο Θεόφραστος Ερέσιος (371-287 π.Χ.), γνωστός και ως πατέρας της Βοτανικής ήταν ο πρώτος αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος που προσπάθησε να περιγράψει το δέντρο της φυστικιάς. Στο έργο του «Περί φυτών Ιστορία» ο Θεόφραστος περιγράφει την φυστικιά, χωρίς ωστόσο να την κατονομάσει, ως ένα δέντρο που μοιάζει με την τερέβινθο, με καρπούς που μοιάζουν με αυτούς της αμυγδαλιάς.
Την ομοιότητα των καρπών της φιστικιάς με αυτών της αμυγδαλιάς παρατήρησε και ο ποιητής Νίκανδρος, ο οποίος κατονόμασε για πρώτη φορά τα φυστίκια ως «πιστάκια». Η λέξη «πιστάκια» έχει τις ρίζες της στην αρχαία περσική λέξη «πίστα» που σημαίνει φυστίκι ή φυστικιά. Η συγκεκριμένη λέξη αποτελεί την ρίζα για την ονομασία του φιστικιού σε πολλές γλώσσες, όπως pistache (γαλλικά), pistachio (αγγλικά), pistashka (ρωσικά).
Παρά το πλήθος αναφορών σχετικά με την παρουσία της φιστικιάς στην αρχαία Ελλάδα δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια την περίοδο εισαγωγής και καλλιέργειας της φυστικιάς στην Ελλάδα. Ελλιπής είναι και οι πληροφορίες που διαθέτουμε σχετικά με τις καλλιεργήσιμες φυστικιές στο νησί της Αίγινας, το οποίο είναι άμεσα συνδεδεμένο με το δέντρο της φυστικιάς. Ωστόσο, υπολογίζεται ότι η φυστικιά ξεκίνησε να καλλιεργείται στην Αίγινα ήδη από το 1860 από όπου η καλλιέργεια της φυστικιάς εξαπλώθηκε στην Αττική και αργότερα στην υπόλοιπη Ελλάδα. Τα κελυφωτά φυστίκια Αιγίνης κατάφεραν να ξεχωρίσουν χάρη στην εξαιρετική τους γεύση και στο αξεπέραστο άρωμά τους. Στο νησί της Αίγινας επικρατεί η ομώνυμη ποικιλία «Αιγίνης» ή κοιλαράτη, η οποία διακρίνεται για τους υψηλής ποιότητας καρπούς της και υπερτερεί έναντι άλλων ξενικών ποικιλιών. Οι ευνοϊκές κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στο νησί και το ξηρό περιβάλλον σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη σύσταση του εδάφους καθιστούν το νησί της Αίγινας κατάλληλο για την καλλιέργεια της φυστικιάς. Το φιστίκι αποτελεί το κυριότερο εξαγώγιμο προϊόν του νησιού, ενώ μεγάλο μέρος του ντόπιου πληθυσμού ασχολείται με την καλλιέργεια της φυστικιάς.

Ελληνικό Κελυφωτό Φυστίκι: θρεπτική αξία

Τα Ελληνικά Κελυφωτά Φυστίκια διαθέτουν υψηλά επίπεδα φυτικών ινών, καθώς και αντιοξειδωτικών στοιχείων στα οποία οφείλουν το χαρακτηριστικό πράσινο-μωβ χρώμα τους. Η υψηλή περιεκτικότητα τους σε λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, καθιστά το κελυφωτό φυστίκι σύμμαχο της καλής όρασης.

Τα Ελληνικά Κελυφωτά Φυστίκια συγκαταλέγονται στην κατηγορία των Super foods, γεγονός που οφείλουν στην πλούσια περιεκτικότητα του σε βιταμίνες του συμπλέγματος B. Συγκεκριμένα, μια μικρή χούφτα 28 γραμμαρίων περιέχονται 16% της βιταμίνης B1 που ο οργανισμός μας χρειάζεται ημερησίως, καθώς και 18% των ημερήσιων αναγκών μας σε βιταμίνη B6. Οι συγκεκριμένες βιταμίνες χαρίζουν υψηλά επίπεδα ενέργειας και ευεξίας, ενώ συμβάλλουν στην υγεία των οστών, των κυττάρων και του νευρικού συστήματος. Τα κελυφωτά φυστίκια είναι πλούσια σε φυτικές στερόλες, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης, ενώ περιέχουν και πολύτιμα ιχνοστοιχεία όπως μαγνήσιο, χαλκό και φώσφορο.

Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες το αγαπημένο μας Ελληνικό Κελυφωτό Φυστίκι είναι σύμμαχος της καλής υγείας συμβάλλοντας στην καταπολέμηση σοβαρών παθήσεων, καθώς και στην διατήρηση της σωματικής μας υγείας. Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες απέδειξαν ότι η συχνή κατανάλωση Ελληνικού Κελυφωτού Φυστικιού συμβάλλει στην μείωση της αρτηριακής πίεσης, ενώ συνίσταται για τους πάσχοντες από υψηλά επίπεδα χοληστερόλης. Οι ειδικοί συνιστούν την ένταξη του Ελληνικού Κελυφωτού Φυστικιού στο εβδομαδιαίο διατροφικό μας πρόγραμμα το οποίο χάρη στα ευεργετικά του συστατικά μπορεί να βελτιώσει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα.

Εκτός από τα παραπάνω οφέλη του τα Ελληνικά Κελυφωτά Φυστίκια μειώνουν τον κίνδυνο καρδιοπαθειών συμβάλλοντας στην καλή υγεία. Συγκεκριμένα, τα Ελληνικά Κελυφωτά Φυστίκια έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λύπη, υψηλή περιεκτικότητα σε ακόρεστα και καθόλου λιπαρά οξέα, γεγονός που τα καθιστά σύμμαχο των πασχόντων από καρδιοπάθειες. Επιπλέον, αν και τα φυστίκια, δεν συμπεριλαμβάνονται συχνά σε διατροφικά προγράμματα και δίαιτες, πρόσφατες έρευνες απέδειξαν ότι η ένταξή τους στο εβδομαδιαίο μας διατροφικό πλάνο μειώνει επίπεδα πείνας και συμβάλλει στην απώλεια βάρους.

Ελληνικό Κελυφωτό Φυστίκι καλλιέργεια

Το νησί της Αίγινας  αποτελεί τον πυρήνα παραγωγής  φιστικιού στην Ελλάδα, με ένα μεγάλο ποσοστό των κατοίκων του νησιού να ασχολούνται με την καλλιέργεια της φυστικιάς. Σήμερα, στο νησί συναντώνται 3.500 στρέμματα καλλιεργήσιμης φυστικιάς με 120.000 φυστικοδέντρα τα οποία παράγουν το φημισμένο αρωματικό Ελληνικό Κελυφωτό Φυστίκι. Οι Αιγινήτες που απασχολούνται με την καλλιέργεια του φυστικιού δεν είναι κατά αποκλειστικότητα αγρότες, ενώ σχεδόν οι μισοί από τους παραγωγούς είναι μέλη του Αγροτικού Συνεταιρισμού Φυστικοπαραγωγών  που ιδρύθηκε το 1947 στο νησί. Το συναιτερισμός που πλέον αριθμεί σχεδόν 370 μέλη έχει αναλάβει την επεξεργασία, τυποποίηση και εμπορία του κελυφωτού φυστικιού. Στο σύνολό της η  παραγωγή φυστικιού τόσο από ανεξάρτητους παραγωγούς όσο και από τα μέλη του συνεταιρισμού ανέρχεται στους 600-800 τόνους ετησίως.

Συντήρηση Ελληνικού Κελυφωτού Φυστικιού

Τόσο κατά την διαδικασία παραγωγής όσο κατά την φύλαξή του η σωστή συντήρηση του φυστικιού είναι πάρα πολύ σημαντική ώστε να εξασφαλιστεί η μοναδική γεύση και η αρωματική του φύση. Συγκεκριμένα, το Ελληνικό Κελυφωτό Φυστίκι θα πρέπει να φυλάσσεται σε ξηρό και δροσερό μέρος καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες όπως και έντονη υγρασία πιθανόν να αλλοιώσουν τη γεύση του. Ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες τα φυστίκια είναι σκόπιμο να φυλάσσονται σε κλειστά σκεύη στο ψυγείο.

Φεστιβάλ Φυστικιού

Το Φεστιβάλ Φυστικιού γνωστό και ως Fystiki Fest, αποτελεί την δημοφιλέστερη σύγχρονη γιορτή του νησιού της Αίγινας. Το έναυσμα για την καθιέρωση του φεστιβάλ έδωσε το 2008 η ημερίδα “Βάστα καημένη φυστικιά” που διοργανώθηκε στο νησί της Αίγινας. Η ημερίδα αποτέλεσε μια πρωτοβουλία του δήμου Αίγινας σε συνεργασία με τον Συνεταιρισμό Φυστικοπαραγωγών του νησιού με στόχο την ανάδειξη της φυστικοπαραγωγής. Στην διάρκεια της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκαν ομιλίες με επίκεντρο την βιολογική παραγωγή και την θρεπτική αξία του φυστικιού.  

Έτσι, από το 2008 έως και σήμερα τα πρώτα σαββατοκύριακα του Σεπτεμβρίου το νησί της Αίγινας κατακλύζεται από τουρίστες, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό, για να πάρουν μέρος στο καθιερωμένο πλέον Fystiki fest. Περισσότεροι από 40 ντόπιοι παραγωγοί εκθέτουν τα προϊόντα τους κατά μήκος της προβλήτας. Εκεί εκτός από εξαιρετικής ποιότητας φυστίκια είναι διαθέσιμη και μια σειρά προϊόντων με βάση το φιστίκι, όπως παστέλι με φυστίκι αιγίνης, κρέμα φυστικιού, παξιμάδια με κομματάκια φυστικιού και πολλά άλλα! Αν και η καρδιά του ετήσιου φεστιβάλ είναι εμπορική έκθεση μια η τετραήμερη εκδήλωση πλαισιώνεται και από μια σειρά άλλων εκδηλώσεων όπως, γαστρονομικές βραδιές, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες και εκθέσεις ζωγραφικής.

Στο φεστιβάλ έντονη είναι και η ενεργή συμμετοχή της τοπικοί κοινότητα του νησιού με τους ντόπιους κατοίκους ανεξαρτήτου ηλικίας να παίρνουν μέρος στην οργάνωση των διάφορων εκδηλώσεων. Το Fystiki Fest αποτελεί μια ξεχωριστή περίοδο για το νησί της Αίγινας καθώς και πόλο έλξης πλήθους τουριστών.